Ik volgde de mini-cursus over verrijking voor paarden van Lynn Haverhals van Paardendroom en ik vond dit zo enorm inspirerend, dat ik haar dolgraag wilde interviewen. Wat volgde was een mooi en enorm inspirerend gesprek over paardenwelzijn, welzijnsgericht paardenhouden, hersenwerk en nog veel meer. Nieuwsgierig geworden? Lees dan snel verder.
Een moeilijke start
Wanneer mijn liefde voor paarden begon? Vast als kind met een schommelpaard en speelgoedpaardjes. En natuurlijk ook daarna, toen mijn mama mij naar een manege meenam. Mijn mama reed zelf ook even. Zij durfde niet te galopperen en ik herinner mij nog goed dat ze een dressuurproefje moest rijden en toen niet naar galop durfde. Dat vond ik destijds natuurlijk een beetje grappig.
Door de scheiding van mijn ouders was er lang geen financiële ruimte meer voor paarden. Papa ging later wel mee naar een andere manege waar ik ging rijden, maar daar voelde ik mij niet thuis en toen ben ik gestopt. Totdat ik rond mijn negende jaar gepest werd door een klasgenootje dat wel reed. Ik ben blijven zeuren tot mama overstag ging en we bij een privéstalling in de buurt gingen kijken. Daar stond een haflinger die aandacht en beweging tekortkwam. Dankzij de verenigde krachten van mijn grootouders en papa kon ik de draad weer oppakken.
Door verdrietige omstandigheden verloor ik later opnieuw de paarden om mij heen. Ik had af en toe wel een verzorg- of bijrijdpaard, maar het verlangen bleef knagen: een paard waarvoor ik zélf de volledige verantwoordelijkheid voor droeg en al de keuzes zelf mocht maken. In mei 2020, precies bij de start van de eerste lockdown, viel mijn oog op Olympia, die ik pas in mei echt kon gaan bezichtigen. Het was liefde op het eerste gezicht.
Hersenwerk met paarden kwam op mijn pad door Olympia
Ik voelde een enorme verantwoordelijkheid voor haar. Zij was toen nog een jaarling en ik had heel snel een diepe connectie met haar. Al snel voelde ik; wat ik op dat moment wist en deed, sloot niet aan bij wat zij werkelijk nodig had.
Zo ontdekte ik verrijking en hersenwerk. Omdat ze piepjong was en volop in de groei, kon en wilde ik haar fysiek niet belasten. Hersenwerk en mentale uitdaging bleken dé manier om samen waardevolle momenten te beleven en onze band te versterken.
Hersenwerk is het zoeken van voertjes op of tussen verschillende objecten. Het bootst het natuurlijk zoekgedrag van paarden na. Omdat paarden van nature eigenlijk een hele dag op zoek zijn naar voer, zorgt het vinden van voer ook voor het aanmaken van gelukshormonen. Het is een vorm van samenwerken, want je moet je paard wel begeleiden en het doel is eigenlijk (mentale) ontspanning. Na verloop van tijd maakt je paard positieve associaties met hersenwerk en als je bijvoorbeeld steeds dezelfde snuffelmat gebruikt en hij kent die goed, kan je die ook gaan gebruiken in moeilijke of spannende situaties zoals bijvoorbeeld trailerladen, bij de bekapper of op verplaatsing.
Je hebt ook een ontzettend inspirerende mini-cursus verrijking gecreëerd die ik aan iedereen kan aanraden!
Wat een mooi compliment, dankjewel! In de cursus leer je wat verrijking is en wat de wetenschap erachter is. Ook behandel ik er de vijf vormen van verrijking die ook in moderne dierentuinen worden gebruikt, want onze gedomesticeerde paarden leven evengoed in gevangenschap.
Een eerste vorm, die eigenlijk de allerbelangrijkste is: sociale verrijking. Je kan je paard geen groter plezier doen dan met een soortgenoot. Een paard is een kuddedier en zou altijd met minimaal twee gehouden moeten worden. Dat sociaal contact is zo belangrijk en dan bedoel ik écht sociaal contact zoals elkaar kunnen kroelen. Dat is zo onderschat! Het is enorm belangrijk, ook voor het endocrien systeem. Ik probeer mensen ook bewust te maken dat als je paard een deken op heeft, het ook momentjes zonder deken te gunnen, al is het 5 minuten. Al heb ik hier in de zomer, als de vliegendekens even uitgaan, vaak iets langer dan 5 minuten nodig 😉 .
Daarnaast is voedselverrijking heel belangrijk. Er is wat overlap met cognitieve verrijking, want daar gebruik je ook voer voor net zoals bij hersenwerk, maar ik vertelde al dat paarden van nature een hele dag zoeken naar voer. Ze eten verschillende soorten grassen (in tegenstelling tot onze weilanden die vaak voornamelijk uit Engels Raaigras bestaan), kruiden, takken, bladeren, schors, wortels en noem maar op.
Onze gedomesticeerde paarden hebben veel te weinig variatie in hun voeding, terwijl net dat hetgene is waar hun spijsvertering en bijgevolg hele systeem op draait. Je kan bijvoorbeeld op plukwandeling gaan en verschillende takken (ideaal voor in flexivoerballetjes) of kruiden zoeken voor je paard (je wel even in verdiepen dat de kruiden veilig zijn voor paarden, maar hoe meer je dat doet, hoe handiger je daarin wordt) of met een grad-dual feeder. Dat is één bak met verschillende aparte vakjes, in ieder vakje kan je een ander kruid doen en dan kan je paard kiezen waar het behoefte aan heeft. Zelfselectie heet dat. Nog beter is om meer diversiteit te voorzien door beplanting, maar als je op pension staat, heb je daar natuurlijk niet altijd de keuze over.
Een andere, mijn favoriet voor als ik huisvestingadviezen-en ontwerpen doe: snackbakjes. Heel eenvoudig: je zoekt boomstronken (die moeten ook wel van een veilige boomsoort zijn) en je kan in die boomstronken gleufjes maken waarin je zaden of pitten (denk aan chiazaad, zonnebloempitten, pompoenpitten, lijnzaad,…) kan stoppen. Je kan er ook gaatjes in boren om takjes in te zetten of plantenschaaltjes of houten kommetjes op te zetten, waar je dan wat lekkers op kan leggen. Daarmee stimuleer je ook het zoekgedrag en trigger je de paarden om nieuwsgierig te zijn en te gaan kijken of er wat in de bakjes ligt. Ook als er niets in de bakjes ligt, zie je ze toch een keer langsgaan om te kijken of er toch niet wat ligt en dat heeft net zozeer effect.
In mijn webshop, Paardendroom, verkopen wij een heel breed assortiment aan verrijking
Van handgemaakte, prachtige houten en duurzame producten van Creatief voor Paarden tot flexivoerballen waar je hooi, kruiden en takken in kunt stoppen tot voerballen. Ons assortiment startte aanvankelijk met voornamelijk verrijking en hooinetten en slowfeeders. Het idee ontstond toen ik tijdens een burn-out zocht naar iets waar ik weer energie van kreeg. We hadden net onze eigen plek voor de paarden en ik merkte dat ik verrijkingsmateriaal telkens op verschillende Nederlandse webshops moest bestellen, met torenhoge verzendkosten als gevolg. Dat moest anders kunnen: zo werd Paardendroom geboren.
Mijn droom was een centrale plek voor paardenwelzijn creëren. Geen winkel gedreven door winstmarges, maar vertrekkend vanuit pure liefde voor het dier, met uitsluitend producten waar paarden écht baat bij hebben. Als ik zie welke merken we vandaag mogen vertegenwoordigen, ben ik daar ontzettend trots op.
Met de code CLAIRESMISSION ontvang je 5% korting op je aankoop (vanaf 50 euro) bij Paardendroom.
Je hebt je paarden heerlijk aan huis staan. Wat een rijkdom! Is dit altijd een droom geweest?
Zonder twijfel! Daar droomde ik als kind al van: een pony in de tuin en liefst nog te paard naar school 😉 . Ik kom uit een bescheiden arbeidersgezin, dus financieel lag dat ver buiten bereik. Toen mama plots overleed toen ik zestien was, belandde ik in een moeilijke, toxische relatie. Ik heb jarenlang moeten knokken om overeind te blijven en te staan waar ik nu sta. Mijn adoptiehond, Berner sennenhond Maya, bracht het keerpunt; zij leerde mij om weer voor mezelf te kiezen.
Daarnaast voelde ik mij op traditionele stallen zelden thuis. Ik ben hoogsensitief en ben graag in mijn eigen bubbel met de paarden. Bovendien vond ik nergens een plek die voldeed aan mijn welzijnseisen: 24/7 buiten (ook ’s winters), in een stabiele kudde en met onbeperkt, onverpakt ruwvoer.
We kochten eerst een weide op vijf minuten van onze woning. De combinatie van een voltijdse job, mijn bijberoep en de dagelijkse verzorging op een weide zonder stromend water werd op den duur echter loodzwaar. We zochten jarenlang naar een woning met opslagruimte voor de webshop én grond voor de paarden, wat binnen ons budget nagenoeg onmogelijk leek.
Onze weide grenst aan vijf huizen. Begin 2026 kregen we van onze fantastische buren (die we toen al vijf jaar kenden) de unieke kans om hun woning over te kopen. Zo viel alles op zijn plek en werd die onbereikbare droom werkelijkheid.
Paardenwelzijn en welzijnsgericht paardenhouden
Voor mij is paardenwelzijn en welzijnsgericht paardenhouden het allerbelangrijkste wat er is. Dat betekent overigens niet dat het altijd vanzelf gaat of een sprookje is; de winter kan op onze grond behoorlijk pittig zijn. Mijn paarden hebben verharde, droge stukken, maar we ontkomen niet aan modder. Het blijft continu zoeken naar de beste oplossingen en iets wat werkbaar blijft: voor de paarden, maar in alle eerlijkheid ook voor mezelf.
Opsluiten in een box is voor mij geen optie; ze hebben altijd bewegingsvrijheid. Omdat één van mijn paarden in de winter extra beweging nodig heeft, kocht ik zelfs een trailer om haar regelmatig mee te nemen naar plekken waar we vrij kunnen trainen.
Toen ik Olympia kocht had ik ook niet voor ogen dat ik ooit drie paarden zou hebben. Maar ik vind het belangrijk dat ze ten alle tijden een maatje hebben. Een vast maatje, want ook veel wisselingen vind ik niet ideaal. Iemand zei mij ooit dat paarden vriendschappen voor het leven maken en dat ik degene zou zijn die haar dat ontzegt, kon ik mij niet voorstellen. Maar dat wil ook zeggen dat ik in weer en wind voor drie paarden onbeperkt hooi moet voorzien.
Paardenwelzijn gaat ook verder dan je paard goed behandelen. Het gaat voor mij om het dier dat je zo graag ziet, zoveel mogelijk tegemoet te komen in zijn of haar natuurlijke en individuele behoeften. Ik ben zeker niet perfect, maak ook nog fouten en ben ook nog niet waar ik wil zijn, maar het is wel iets waar ik altijd naar wil streven en waar mijn intentie ligt. Ik weet zeker dat mijn paarden dat weten.
Stel je zou vandaag beginnen met paardrijden en samen leven met paarden, wat zou je dan anders doen? Of wat zouden je tips zijn?
Misschien een verrassend antwoord: ik zou eerst leren om mijn eigen zenuwstelsel te reguleren. Leren hoe je spanning, frustratie of onrust bij jezelf herkent en neutraliseert. Ik heb veel geleerd van fijne trainers en onder meer de cursus Wired4Connection van Lucie Klaassen.
Vroeger leerde men dat je ‘de baas’ moest zijn en dat een paard simpelweg moest gehoorzamen. In werkelijkheid is er niets mooiers dan een samenwerking die gebaseerd is op vertrouwen, connectie en liefde.
Daarnaast is het boek Kalmerende signalen bij paarden van Rachael Draaisma een enorme eyeopener en wat mij betreft verplichte kost voor iedereen die met paarden omgaat.
Heb jij een vraag voor Lynn Haverhals van Paardendroom over verrijking voor paarden of paarden aan huis houden of iets anders? Deel het gerust onderaan dit blog artikel.
